ร่างกฎหมายสถานบันเทิงครบวงจรเดินมาถึงไหน และทำไมไม่เกี่ยวกับคาสิโนออนไลน์

ตั้งแต่ปลายปี 2567 คำว่า “Entertainment Complex” หรือสถานบันเทิงครบวงจร ปรากฏในข่าวแทบทุกสัปดาห์ และในโฆษณาของเว็บพนันบางแห่งก็ถูกนำมาใช้ราวกับว่าการเล่นคาสิโนในไทยใกล้จะถูกกฎหมายแล้ว เราตรวจสอบจากเอกสารร่างพระราชบัญญัติ รายงานการประชุมสภา และคำแถลงนโยบายรัฐบาล เพื่อแยกให้ชัดว่าอะไรเกิดขึ้นจริง และอะไรเป็นเพียงการตีความ

ประเด็นสำคัญมีสองข้อ ข้อแรก ร่างนี้ไม่เคยผ่านเป็นกฎหมาย ข้อที่สอง แม้ในฉบับที่เสนอเข้าสภา ตัวร่างเองก็เขียนห้ามพนันออนไลน์ไว้ชัดเจน กรอบกฎหมายปัจจุบันที่ใช้กับผู้เล่นยังคงเป็นพระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 ซึ่งเราอธิบายไว้ในบทความพ.ร.บ.การพนัน 2478 กับการเล่นออนไลน์

ไทม์ไลน์จากมติ ครม. ถึงการถอนร่าง

ลำดับเหตุการณ์ด้านล่างเรียงจากแหล่งข่าวและเอกสารที่เราเปิดอ่านได้ วันที่ที่ไม่มีแหล่งยืนยันเราไม่ได้ใส่ไว้

เหตุผลที่รัฐบาลขณะนั้นชี้แจงต่อสภาเมื่อขอถอนร่าง ตามรายงานของอินโฟเควสท์ คือมีการปรับเปลี่ยนรัฐมนตรีไปถึง 14 คน และสังคมยังไม่เข้าใจตัวร่างเพียงพอ ส่วนการนำกลับมาเสนอใหม่หรือไม่ เป็นอำนาจของคณะรัฐมนตรี ในการประชุมครั้งนั้นพรรคภูมิใจไทยแสดงจุดยืนว่าต้องการให้ร่างตกไปด้วยการลงมติ มากกว่าการถอนออกไปพิจารณาใหม่

ร่างฉบับที่เข้าสภาเขียนไว้อย่างไร

สำนักข่าวอิศราเผยแพร่สาระของร่างฉบับที่ส่งเข้าสภาไว้อย่างละเอียด เราสรุปเฉพาะมาตราที่เกี่ยวกับผู้เล่นและการกำกับดูแล เพื่อให้เห็นว่าแบบที่ร่างวาดไว้คือคาสิโนที่ตั้งอยู่ในอาคารจริง ไม่ใช่บริการบนอินเทอร์เน็ต

• พื้นที่คาสิโน ร่างมาตรา 49 จำกัดพื้นที่ส่วนที่เป็นคาสิโนไว้ไม่เกินร้อยละ 10 ของพื้นที่สถานบันเทิงครบวงจรทั้งหมด
• อายุใบอนุญาต ร่างมาตรา 53 กำหนดใบอนุญาตไว้ 30 ปี และร่างมาตรา 74 ให้ต่ออายุได้คราวละไม่เกิน 10 ปี
• อายุผู้เข้า ร่างมาตรา 80 (1) ห้ามผู้มีอายุต่ำกว่า 20 ปีเข้าในพื้นที่คาสิโน
• เงื่อนไขสำหรับคนไทย ร่างมาตรา 81 กำหนดให้ผู้มีสัญชาติไทยต้องมีเงินฝากประจำไม่น้อยกว่า 50 ล้านบาท ต่อเนื่องเป็นเวลา 6 เดือน
• ผู้รักษาการ ร่างมาตรา 8 ให้นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการ โดยมีคณะกรรมการนโยบายที่นายกรัฐมนตรีเป็นประธาน
• อัตราภาษี ร่างมาตรา 15 (3) ให้คณะกรรมการเป็นผู้เสนออัตราภาษี ตัวร่างไม่ได้ระบุตัวเลขไว้เอง

เงื่อนไขเงินฝาก 50 ล้านบาทเป็นตัวเลขที่ควรหยุดอ่านสักครู่ ร่างนี้ไม่ได้ออกแบบให้ผู้เล่นทั่วไปเข้าถึงคาสิโนได้ง่ายขึ้นเลย แม้แต่ในแบบที่ตั้งอยู่ในอาคารที่ได้รับอนุญาต

มาตรา 84: ร่างนี้ห้ามพนันออนไลน์โดยตรง

ประเด็นที่โฆษณาของเว็บพนันมักไม่พูดถึง คือร่างมาตรา 84 ซึ่งห้ามผู้ได้รับใบอนุญาตจัดให้มีการเล่นพนันที่เชื่อมต่อผ่านระบบคอมพิวเตอร์ ไม่ว่าผู้เล่นจะอยู่ในหรือนอกพื้นที่คาสิโนก็ตาม และร่างมาตรา 99 วางโทษไว้ที่จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 1 ล้านบาท โดยโทษสำหรับผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นสองเท่า

เดอะเนชั่นรายงานในวันที่คณะรัฐมนตรีเห็นชอบร่างฉบับปรับปรุงว่า ร่างกำหนดความผิดใหม่ในลักษณะการจัดให้มีการพนันออนไลน์ภายในคาสิโน นั่นแปลว่าแม้คาสิโนที่ได้รับใบอนุญาตตามร่างนี้ ก็ยังเปิดให้เล่นออนไลน์ไม่ได้ ยิ่งไปกว่านั้น เว็บที่ตั้งอยู่นอกประเทศและไม่มีใบอนุญาตใด ๆ ของไทย ไม่มีทางเข้าข่ายได้รับประโยชน์จากร่างนี้

หากร่างนี้ผ่านเป็นกฎหมายตามฉบับที่เสนอ การพนันออนไลน์จะไม่ได้ถูกกฎหมายขึ้น แต่จะมีบทห้ามเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งชั้นสำหรับผู้ประกอบการที่ได้รับใบอนุญาต

ทำไมการถอนร่างไม่ใช่ “พักไว้ก่อน”

หลังการถอนร่าง มีการตีความในโซเชียลมีเดียว่าร่างนี้เพียงพักไว้และจะกลับมาเร็ว ๆ นี้ ข้อเท็จจริงที่เราตรวจสอบได้ชี้ไปอีกทาง สภาชุดที่รับร่างถูกยุบในเดือนธันวาคม 2568 และรัฐบาลที่แถลงนโยบายในเดือนเมษายน 2569 ระบุไว้ในข้อ 10.1 ว่าจะปราบปรามการพนันผิดกฎหมายทุกรูปแบบอย่างเข้มข้น ไม่สนับสนุนให้การพนันทุกชนิดเป็นธุรกิจที่ถูกกฎหมาย และจะแก้ไขกฎหมายเพื่อควบคุมและลดการอนุญาตการเล่นการพนันให้ได้มากที่สุด

ข้อความในคำแถลงนโยบายไม่ใช่กฎหมาย และรัฐบาลในอนาคตอาจเปลี่ยนทิศทางได้ แต่จนถึงวันที่เขียนบทความนี้ เราไม่พบเอกสารของคณะรัฐมนตรีหรือของสภาที่แสดงว่ามีการเสนอร่างพระราชบัญญัติสถานบันเทิงครบวงจรเข้าสู่การพิจารณาอีกครั้ง ตัวเลขอัตราภาษีหรือจำนวนใบอนุญาตที่ปรากฏในบทความบางแห่ง เราไม่พบแหล่งทางการที่ยืนยันได้ จึงไม่นำมาอ้างในที่นี้

ระหว่างนี้ กฎหมายที่ใช้กับผู้เล่นจริงคืออะไร

เมื่อร่างใหม่ไม่มีผลบังคับ กติกาที่ใช้กับการเล่นผ่านเว็บก็ยังเป็นชุดเดิมทั้งหมด ตารางด้านล่างเทียบสิ่งที่ร่างเคยเสนอกับสิ่งที่กฎหมายปัจจุบันบัญญัติไว้ในเรื่องที่ผู้เล่นมักถาม เพื่อให้เห็นว่าไม่มีจุดไหนที่ร่างนี้เปิดช่องให้เว็บออนไลน์

อีกด้านหนึ่งที่เดินต่อไปโดยไม่ต้องรอกฎหมายใหม่ คือการปิดกั้นเว็บไซต์ ตามรายงานของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมที่สื่อเผยแพร่เมื่อต้นเดือนเมษายน 2569 ในช่วงวันที่ 1 ตุลาคม 2568 ถึง 31 มีนาคม 2569 มี URL ที่ถูกปิดกั้นในหมวดการพนัน 480,081 รายการ จากทั้งหมด 601,594 รายการ กลไกนี้อธิบายไว้ในบทความเว็บพนันถูกปิดอย่างไรตามกฎหมาย

ข้อความโฆษณาแบบไหนที่ควรระวัง

เมื่อข่าวเรื่องคาสิโนถูกกฎหมายวนกลับมา เว็บพนันบางแห่งจะใช้จังหวะนี้สร้างความน่าเชื่อถือ ข้อความด้านล่างเป็นรูปแบบที่ขัดกับเอกสารที่เราอ่าน

1. “เว็บถูกกฎหมาย รองรับ พ.ร.บ.ใหม่” ไม่มีพระราชบัญญัติสถานบันเทิงครบวงจรที่มีผลใช้บังคับ และร่างที่เคยเสนอก็ห้ามพนันออนไลน์
2. “ได้รับใบอนุญาตจากรัฐบาลไทย” พระราชบัญญัติการพนันไม่มีระบบใบอนุญาตสำหรับคาสิโนออนไลน์ และใบอนุญาตตามกฎหมายนั้นต้องระบุสถานที่และเวลา
3. “ปลอดภัยเพราะใกล้ถูกกฎหมายแล้ว” สถานะทางกฎหมายของผู้เล่นวันนี้ขึ้นกับกฎหมายที่ใช้อยู่วันนี้ ไม่ใช่ร่างที่ถูกถอน
4. “ถอนเงินได้แน่นอน มีกฎหมายคุ้มครอง” ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 853 บัญญัติว่าการพนันไม่ก่อให้เกิดหนี้ ยอดเงินในเว็บจึงไม่มีกฎหมายไทยรองรับการทวงคืน

การดูว่าผู้ให้บริการมีใบอนุญาตต่างประเทศหรือไม่ เป็นเรื่องที่แยกจากสถานะในไทยโดยสิ้นเชิง เกณฑ์ที่เราใช้ดูความน่าเชื่อถือของผู้ให้บริการอธิบายไว้ในหน้าผู้ให้บริการที่ตรวจสอบได้ และสถานะของเว็บต่างประเทศเมื่อมองจากกฎหมายไทย อยู่ในหน้าสถานะทางกฎหมาย

สิ่งที่ผู้เล่นควรจำจากเรื่องทั้งหมดนี้

ร่างพระราชบัญญัติสถานบันเทิงครบวงจรเป็นนโยบายเรื่องการท่องเที่ยวและการลงทุนที่มีคาสิโนเป็นส่วนประกอบ ไม่ใช่กฎหมายเรื่องพนันออนไลน์ ร่างนี้ไม่ผ่านสภา ถูกถอนตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2568 และรัฐบาลปัจจุบันประกาศทิศทางตรงกันข้าม ส่วนการเล่นผ่านเว็บยังอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 ทุกมาตรา

หากคุณติดตามข่าวนี้เพราะกังวลเรื่องการเล่นของตัวเองหรือคนใกล้ตัว สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ของกรมสุขภาพจิตให้คำปรึกษาปัญหาการพนันตลอด 24 ชั่วโมง และศูนย์ช่วยเหลือสังคม 1300 ของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ก็เป็นอีกช่องทางหนึ่งที่รับเรื่องได้ เครื่องมือจำกัดตัวเองอื่น ๆ รวบรวมไว้ในบทความขอความช่วยเหลือเรื่องการพนันในไทย

เราจะปรับไทม์ไลน์ในหน้านี้เมื่อมีเอกสารทางการฉบับใหม่ เช่น มติคณะรัฐมนตรีหรือบันทึกการประชุมสภาที่เกี่ยวกับร่างนี้